QARABAĞ VƏ QARADAĞ AŞIQMUSİQİSİ : TARİXİ VƏ MƏDƏNİ DİRƏNİŞ
SORUMLU MÜDÜR VƏ BAŞ YAZAR : DR.HÜSEYN ŞƏRQİDƏRƏCƏK( SOYTÜRK)
مدیر مسئول و سردبیر :
دکتر حسین شرقی دره جک (سوی تورک)
قاراباغ و قاراداغ بؤلگلری آذربایجان آشیق صنعتینین ان زنگین و قدیم مرکزلریندندیر. بورادا یارانمیش آشیق موسیقیسی هم دیل و ادبیات، هم ده مدنی کیملیک باخیمیندان مهم رول اوینامیشدیر. بو بؤلگلرین آشیق موسیقیسی، یالنیز ایلنجه و صنعت واسطهسی دئییل، هم ده خالقین تاریخی یادداشی، سوسیال حیات و دیرنیشینی عکس ائتدیرن بیر مدنیت نمونهسیدیر.
آشیق موسیقیسی خالقین دویغولارینی، حیاتینی و میللی کیملیینی نسیللر بویونجا چاتدیرمیشدیر. قاراباغ و قاراداغ آشیقلاری هم کلاسسیک، هم ده معاصر دؤورده اؤز صنعتینی یاشاداراق، بؤلگنین مدنی دیرنیشینی قورویور.
۱. تاریخی کونتئکست
۱.۱ قاراباغ آشیق موسیقیسی
قاراباغ بؤلگهسی عصرلر بویو آشیق صنعتینین مرکزی اولموشدور. بؤلگهده یئتیشمیش آشیقلار:
آشیق آلی
آشیق العسگر
آشیق قوربانی
دده شمشیر
...
بو صنعتکارلار هم موسیقی، هم ده سؤز صنعتی ایله خالقین دویغولارینی چاتدیرمیش، خالق آراسیندا اؤز نفوذونو قورویوب ساخلامیشلار.
قاراباغ آشیق موسیقیسی اساساً ساز و ووکال اساسیندا اینکیشاف ائتمیشدیر. سازین ریتمیک و مئلودیک ایستروکتورو، شعیر دیلی ایله بیرلشرک مکتب و عنعنوی ایستیل فورمالاشدیرمیشدیر.
۱.۲ قاراداغ آشیق موسیقیسی
قاراداغ بؤلگهسی ده قدیمدن آشیق صنعتینین اینکیشاف ائتدیی اراضیلردندیر. قاراداغ آشیقلاری:
آشیق حسین جاوان
آشیق خیرالله حیدرکانلی
آشیق رشید آقایی
آشیق عبدالعلی نوری
آشیق رسول قربانی
آشیق حسن اسکندری
آشیق حسین اسدی
آشیق چنگیز مهدی پور
آشیق محبوب خلیلی
...
معیشت و سوسیال حیاتی عکس ائتدیرن شعیرلر ایفا ائتمیشلر و دینی و تاریخی مؤوضولاری موسیقی واسطهسیله یایمیشلار.
فولکلور و خالق داستانلارینی قوروموشلار.
قاراداغ آشیق موسیقیسی مئلودیک اولاراق داها ساده، لاکین درین ائموسیونال تأثیرلی نومونهلرله تانینیر.
۲. موسیقی و ایستروکتور
۲.۱ سازین رولو
قاراباغ و قاراداغ آشیقلاری اساساً ساز ایله چیخیش ائدیرلر. ساز، هم ریتم، هم مئلودیک خط، هم ده شعیره اویغون آتموسفئر یاراتماق اوچون ایستیفاده اولونور.
۲.۲ شعیر و سؤز صنعتی
غزل و بایاتی: آشیقلارین اساس رئپئرتوارینی تشکیل ائدیر.
داستانلار و ناغیللار: تاریخی و قهرمانلیق حکایهلرینی اؤتورور
سؤز و موسیقی بیر- بیرینی تاماملایاراق حیسس و معنانی گوجلندیریر
۲.۳ تئماتیک مؤوضولار
سئوگی و محببت
وطن و آزادلیق
سوسیال عدالت و خالقین حیات دردلری
۳. سوسیال و مدنی اهمیت
قاراباغ و قاراداغ آشیق موسیقیسی یالنیز صنعت دئییل، هم ده اجتماعی خبردارلیق و دیرنیش واسطهسیدیر.
معیشت پروبلئملری و سوسیال حاقلار موسیقیده عکس اولونور.
آشیقلار خالقین مدنی یادداشینی قورویور.
فئستیوال و توپلاشمالاردا گنج نسیل صنعته جلب اولونور.
۴. معاصر دیرنیش
بوگون آشیق موسیقیسی هم عنعنوی تدبیرلرده، هم ده رقمسال پلاتفورمالاردا یاشاماقدادیر.و سوسیال مئدیا واسطهسیله گئنیش آودیتورییایا چاتیر.گنج آشیقلار هم کلاسسیک، هم ده معاصر مؤوضولاری موسیقی ایله چاتدیریر.مدنی درنکلر، موسیقی مکتبلری و رئگیونال فئستیواللار آشیق موسیقیسینین داواملیلیغینی تامین ائدیر.
۵. قاراباغ و قاراداغ آشیق موسیقیسینین قارشیلاشدیغی چتینلیکلر
محدود مالییه و دستک
عنعنوی مکتبلرین آزالماسی
خاریجی تضییقلر و آسسیمیلیاسییا سیاستلری
بو چتینلیکلره باخمایاراق، بؤلگنین آشیق موسیقیسی دیرنیش و یارادیجیلیقلا قورونور.
۶. سوندا
قاراباغ و قاراداغ آشیق موسیقیسی آذربایجان مدنیتینین جانلی و داواملی نومونهسیدیر. تاریخی کؤکلری، سؤز و موسیقی صنعتی ایله خالقین میللی کیملیینی قورویور، گنج نسلی مدنیته باغلاییر.
معاصر دؤورده رقمسال تئخنولوگییالار و سوسیال مئدیا بو عنعننی داها گئنیش آودیتورییایا چاتدیرماق اوچون گوجلو ایمکانلار یارادیر.
دیرنیشین اساس مقصدی کئچمیشی قوروماق و گلهجک نسیللره اؤتورمکدیر. قاراباغ و قاراداغ آشیقلاری بو وظیفنی عصرلر بویو اوغورلا یئرینه یئتیرمیش و داوام ائتدیریرلر.